اساس‌نامه

به منظور پاسخگویی به بخشی از نیازهای پژوهشی کشور در زمینه علوم و فناوری اطلاعات و مدیریت مدارک علمی، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری بر اساس مجوز شماره 7991/و مورخ 1384/5/31 و 22/12642/13793 مورخ 1388/8/5 شورای گسترش آموزش عالی و طبق قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری (مصوب 1383/5/18)، مفاد این اساس‌نامه، قوانین، ضوابط و مقررات مربوط تاسیس می‌شود.

 در این اساس‌نامه، وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری به اختصار «وزارت» و پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران به اختصار «پژوهشگاه» نامیده می‌‎شود.

ماده 1

1. توسعه و گسترش پژوهش در زمینه علوم و فناوری اطلاعات، مدیریت دانش و جامعه اطلاعاتی؛

2. زمینه‌سازی مناسب برای ارتقای فعالیت‌های پژوهشی مرتبط؛

3. مأموریت‌گرایی در توسعه و گسترش پژوهش در زمینه علوم و فناوری اطلاعات و دست‌یابی به علوم و فناوری‌های نوین در زمینه یادشده به‌نحوی که بتواند سرآمدی این زمینه را در کشور تأمین کند؛

4. زمینه‌سازی مناسب برای ارتقای فعالیت‌های پژوهشی مرتبط با مدیریت دانش، جامعه اطلاعاتی، علوم و فناوری اطلاعات و نوآوری در موضوعات یادشده؛

5. تجاری‌سازی دستاوردهای پژوهشی؛

6. گسترش و ارائه خدمات مدیریت دانش، مدیریت اطلاعات و اطلاع‌رسانی علم و فناوری؛

7. عمومی‌سازی کاربرد فناوری اطلاعات و اطلاعات علمی و فناورانه.

ماده 2

الف: فعالیت‌های پژوهشی

1. فراهم‌آوردن امکانات لازم و متناسب با فعالیت‌های پژوهشی مرتبط در چارچوب مبانی ارزشی انقلاب اسلامی؛

2. بررسی و شناسایی نیازهای پژوهشی در زمینه علوم و فناوری اطلاعات؛

3. اجرای طرح‌های پژوهشی بنیادی، کاربردی و توسعه‌ای به منظور تحقق اهداف پژوهشگاه؛

4. همکاری پژوهشی با دانشگاه‌ها و موسسات پژوهشی داخل و خارج کشور به منظور ارتقای کیفیت فعالیت‌های پژوهشی در زمینه علوم و فناوری اطلاعات با رعایت قوانین و مقررات؛

5. ارائه خدمات مشاوره‌ای به اشخاص حقیقی و حقوقی براساس نتایج فعالیت‌های علمی و پژوهشی انجام‌شده در پژوهشگاه؛

6. انتشار مجله، کتاب علمی، جزوه آموزشی، تولید نرم‌افزار و برنامه‌های رایانه‌ای متناسب با اهداف پژوهشگاه طبق ضوابط و مقررات مربوط؛

7. برگزاری همایش‌های علمی و ارائه دستاوردهای پژوهشی در قالب کارگاه‌های آموزشی با رعایت ضوابط و مقررات مربوط.

ب: خدمات مدیریت اطلاعات و اطلاع‌رسانی

1. گردآوری، سازمان‌دهی،‌ ذخیره، حفظ،‌ بازیابی، تحلیل،‌ و اشاعه مدارک و اطلاعات علم و فناوری کشور از جمله پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و رساله‌های دکترای تخصصی دانش‌آموختگان داخل و دانش‌آموختگان ایرانی خارج از کشور، مقاله‌های سمینارها، مشخصات پژوهشگران و متخصصان، طرح‌های پژوهشی، اطلاعات مربوط به اختراعات، نرم‌افزارهای علمی و همچنین اطلاعات پشتیبان آنها از جمله اطلاعات سازمان‌ها و افراد؛

2. مدیریت تأمین و دسترسی به مدارک و اطلاعات علم و فناوری بین‌المللی مورد نیاز پژوهشگران؛

3. مدیریت تأمین و دسترسی به مدارک و اطلاعات علم و فناوری گردآوری‌شده در پژوهشگاه در سطح ملی و جهانی؛

4. انتشار نمایه‌نامه‌ها، چکیده‌‌نامه‌ها، آمارنامه‌ها، فرهنگ‌نامه‌ها، و اصطلاح‌نامه‌ها؛

5. انتخاب نمایندگی از اشخاص حقیقی یا حقوقی و همکاری با دیگر سازمان‌های داخلی و خارجی با رعایت ضوابط و مقررات مربوط.

ج: توسعه کاربرد فناوری اطلاعات در سطح وزارت و کشور

1. برنامه‌ریزی، مدیریت و پشتیبانی از پروژه‌های فناوری اطلاعات؛

2. سازمان‌دهی کارآمد برای کاربرد فناوری اطلاعات؛ آمایش منابع؛ مدیریت مخاطرات؛ هماهنگ‌سازی و طراحی و اشاعه استانداردها و مقررات؛

3. شناخت و تقویت عوامل پیش‌برنده و کاهش عوامل بازدارنده در کاربرد فناوری اطلاعات؛

4. پشتیبانی از آمادگی الکترونیکی؛ توسعه دانش، بینش و مهارت ذینفعان کلیدی در زمینه نقش و اهمیت فناوری اطلاعات؛ و کاهش شکاف دیجیتال؛

5. تأمین زیرساخت‌های اطلاعاتی فراگیر؛

6. تدوین و نهادینه‌سازی اصول اخلاقی کاربرد فناوری اطلاعات. 

د: توسعه منابع انسانی

آموزش و ارتقای مهارت‌ها، قابلیت‌ها، دانش و نگرش نیروی انسانی شاغل در حوزه علوم و فناوری اطلاعات و خدمات اطلاع‌رسانی به کاربران اطلاعات علمی و فناوری و علاقه‌مندان به علوم و فناوری اطلاعات و اطلاع‌رسانی مطابق ضوابط و مقررات پس از کسب مجوز از مراجع ذیربط.

ص: همکاری و هماهنگی

1. مشارکت در برنامه‌های همکاری ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی مطابق ضوابط و مقررات؛

2. سازماندهی شبکه‌های متخصصان علوم و فناوری اطلاعات مطابق ضوابط و مقررات؛

3. برنامه‌ریزی، اجرا، ارزیابی و هماهنگی برنامه‌های جامع اشتراک منابع و همکاری میان کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی؛

4. پشتیبانی و مدیریت امور مربوط به سامانه ملی مدیریت اطلاعات علم و فناوری مطابق ضوابط و مقررات؛

5. طراحی و ترویج استانداردهای ملی خدمات اطلاع‌رسانی و فناوری اطلاعات. 

س: مشاوره

 مشاوره در طراحی و راهبری نظام اطلاع رسانی علم و فناوری وزارت؛

ش: ایفای نقش‌های

1. نماینده وزارت در مجامع ملی و بین‌المللی اطلاع‌رسانی و فناوری اطلاعات مطابق ضوابط و مقررات؛

2. نماینده مجامع بین‌المللی اطلاع‌رسانی و فناوری اطلاعات در کشور و کانون فعالیت‌های منطقه‌ای آنها مطابق ضوابط و مقررات؛

3. ارائه تصویر و نمای علم و فناوری کشور؛

4. مرکز ثبت اطلاعات علمی و فناورانه مطابق ضوابط و مقررات؛

5. هماهنگ‌کننده برنامه‌های اشتراک منابع و همکاری میان کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی کشور؛

6. راهبری سامانه ملی و وزارتی مدیریت اطلاعات علم و فناوری مطابق مصوبه های کمیته راهبری سامانه‌های مذکور؛

7. کانون تفکر ملی در حوزه علوم و فناوری اطلاعات و اطلاع‌رسانی.

ماده 3

پژوهشگاه دارای شخصیت حقوقی و استقلال اداری و مالی است و وابسته به وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری می‌باشد.

ماده 4

محل فعالیت پژوهشگاه در تهران است. پژوهشگاه می‌تواند برای انجام مأموریت خود با مجوز شورای گسترش آموزش عالی در هریک از نقاط داخل یا خارج از کشور اقدام به تأسیس نمایندگی یا مرکز تابع کند. 

ماده 5: ارکان

• الف - هیئت امنا
• ب - رئیس
• ج - شورای پژوهشی

ماده 6: هیئت امنا

پژوهشگاه زیر نظر هیئت امنایی که «وزارت» تعیین می‌کند فعالیت‌ می‌نماید. 

ماده 7: وظایف و اختیارات هیئت امنا

1. تصویب آئین‌نامه داخلی هیئت امنا؛

2. تصویب نمودار سازمانی و تشکیلات پژوهشگاه براساس ضوابط و مقررات مربوط که پس از تأیید وزیر علوم، تحقیقات، و فناوری قابل اجرا خواهد بود؛

3. تصویب آئین‌نامه‌های مالی- معاملاتی، اداری، استخدامی و تشکیلاتی پژوهشگاه (از جمله آئین‌نامه‌های سفرهای علمی،‌ بورس‌های تحصیلی و فرصت‌های مطالعاتی) که پس از تأیید وزیر علوم، تحقیقات، و فناوری قابل اجرا خواهد بود؛

4. بررسی و تصویب بودجه سالانه و تفصیلی پژوهشگاه که از طرف رئیس پژوهشگاه پیشنهاد می‌شود؛

5. تصویب حساب‌ها و ترازنامه سالانه پژوهشگاه؛

6. تصویب نحوه وصول درآمدهای اختصاصی و مصرف آن با رعایت ضوابط و مقررات مربوط؛

7. کوشش برای جلب کمک‌های مالی و امکانات از اشخاص حقیقی و حقوقی با رعایت ضوابط و مقررات مربوط؛

8. تعیین نحوه اداره واحدهای تولیدی، خدماتی، کارگاهی و ... در چارچوب ضوابط و مقررات مربوط؛

9. تعیین میزان پژوهانه، آموزانه، ترجمانه، نویسانه، و نظایر آن با رعایت ضوابط و مقررات مربوط؛

10. بررسی گزارش عملکرد سالانه پژوهشگاه که از طرف رئیس پژوهشگاه ارائه می‌شود و اظهار نظر نسبت به آن.

ماده 8: رئیس

رئیس پژوهشگاه که نماینده قانونی پژوهشگاه نزد مراجع حقیقی و حقوقی است، از میان اعضای هیئت علمی با حکم وزیر علوم، تحقیقات و فناوری برای مدت چهار سال منصوب می‌شود. پیشنهاد و انتصاب مجدد وی بلامانع است. 

ماده 9: وظایف و اختیارات رئیس

1. مدیریت و هدایت امور پژوهشگاه و نظارت بر حسن اجرای کلیه فعالیت‌های آن در چارچوب اساس‌نامه، ضوابط و مقررات مربوط؛

2. پیشنهاد ساختار و تشکیلات پژوهشگاه به هیئت امنا برای تصویب؛

3. پیشنهاد تغییر در اساس‌نامه و مأموریت‌های پژوهشگاه به هیئت امنای پژوهشگاه؛

4. تصمیم‌گیری در مورد سیاست‌ها و اولویت‌ها و بودجه طرح‌های اجرائی و تحقیقات توسعه سازمانی و تحول اداری پژوهشگاه؛

5. تصمیم‌گیری در مورد سیاست‌ها، خط‌مشی‌ها و برنامه‌های ارتقای بهره‌وری پژوهشگاه؛

6. صدور احکام معاونان، مدیران پژوهشگاه و رؤسای پژوهشکده‌ها و گروه‌های پژوهشی بر اساس تشکیلات مصوب؛

7. امضای قراردادها، اسناد مالی و اداری در چارچوب ضوابط و مقررات مصوب؛

8. تنظیم و پیشنهاد بودجه سالانه و تفصیلی به هیئت امنا برای تصویب؛

9. تنظیم و پیشنهاد برنامه سالانه و پنج‌ساله به هیئت امنا برای تصویب؛

10. ارسال صورت­‌جلسات هیئت امنا پژوهشگاه به وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری؛

11. ارائه گزارش عملکرد سالانه پژوهشگاه به هیئت امنا و وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری.

تبصره: رئیس پژوهشگاه می‌تواند بخشی از وظایف و اختیارات اداری و مالی خود را با حفظ مسئولیت خویش و رعایت مقررات مربوط به معاونان و مدیران پژوهشگاه تفویض کند. 

ماده 10: ترکیب شورای پژوهشی

1. رئیس پژوهشگاه (رئیس شورا)؛ 

2. معاون پژوهش پژوهشگاه (دبیر شورا)؛

3. روسای پژوهشکده‌ها؛

4. دو تا پنج تن از اعضای هیئت علمی.

تبصره 1 : حداقل دو تن از اعضای بند 4 باید از میان پژوهشگران و صاحب‌نظران خارج از پژوهشگاه با معرفی رئیس پژوهشگاه و تأئید معاون پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری انتخاب شود.

تبصره 2: اعضای مذکور در بند 4 با حکم رئیس پژوهشگاه برای مدت چهارسال منصوب می‌شوند و انتخاب مجدد آنها بلامانع است.

ماده 11: وظایف و اختیارات شورای پژوهشی

1. تصویب آیین‌نامه داخلی شورا؛

2. تعیین خط‌مشی‌ و برنامه‌های علمی، پژوهشی و آموزشی پژوهشکده‌ها در چارچوب سیاست‌ها و مصوبات «وزارت»؛

3. تایید آئین‌نامه‌های مالی - معاملاتی، اداری، استخدامی و تشکیلاتی پژوهشگاه و پیشنهاد آنها به هیئت امنا؛

4. تایید بودجه سالانه و تفصیلی پژوهشکده‌ها و پیشنهاد آن به رئیس پژوهشگاه برای ارسال به هیئت امنا؛

5. تصویب آئین‌نامه‌ها و شیوه‌نامه‌های پژوهشی گروه‌های پژوهشی، مراکز پژوهشی و پژوهشکده‌ها؛

6. بررسی و تصویب طرح‌های پژوهشی پژوهشگاه‎ و نظارت بر کیفیت و حسن اجرای آنها؛

7. بررسی پیشرفت طرح‌های پژوهشی طبق برنامه مصوب و در صورت لزوم تجدیدنظر و تصویب تغییرات آنها؛

8. تعیین داور یا هیئت داوران طرح‌های پژوهشی خاتمه‌یافته؛

9. ارزیابی نتایج فعالیت‌های علمی، پژوهشی، آموزشی و انتشارات پژوهشی پژوهشکده‌ها؛

10. تأیید پیشنهاد تأسیس و انحلال گروه‌های پژوهشی، مراکز پژوهشی و پژوهشکده‌ها به منظور ارسال به معاونت پژوهشی «وزارت» برای طی مراحل قانونی؛

11. برنامه‌ریزی برای ایجاد و تعمیق ارتباط علمی باسایر مؤسسات و مراکز آموزشی و پژوهشی کشور برابر ضوابط و مقررات مربوط؛

12. بررسی و تصویب برگزاری دوره‌های کوتاه‌مدت آموزشی، همایش‌ها و بازدید‌های علمی طبق ضوابط و مقررات؛

13. تأیید آیین‌نامه‌های سفرهای علمی، ‌بورس‌های تحصیلی و فرصت‌های مطالعاتی در چارچوب ضوابط و مقررات مربوط؛

14. بررسی و تصویب سفرهای علمی، بورس‌های تحصیلی و فرصت‌های مطالعاتی اعضای هیئت‌علمی پژوهشگاه طبق ضوابط و مقررات مربوط؛

15. بررسی و پیشنهاد نیازهای تجهیزاتی، انتشاراتی، اطلاعاتی و علمی پژوهشکده‌ها به رئیس پژوهشگاه؛

16. تصویب آیین‌نامه‌های تألیف و ترجمه کتاب و مقاله و نحوه انتشار نتایج فعالیت‌های علمی و پژوهشی پژوهشگاه؛

17. بررسی و اظهارنظر راجع‌ به صلاحیت علمی متقاضیان عضویت در هیئت علمی پژوهشگاه که توسط مراکز پژوهشی و پژوهشکده‌ها و از طریق رئیس پژوهشگاه پیشنهاد می‌شود؛

18. انجام سایر اموری که در چارچوب ضوابط و مقررات از سوی هیئت امنا یا رئیس پژوهشگاه به شورا محول می‌شود.

ماده 12

پژوهشگاه از نظر مالی- معاملاتی تابع آیین‌نامه مالی- معاملاتی است که به تصویب هیئت امنا و تأیید وزیر علوم، تحقیقات، و فناوری خواهد رسید.

ماده 13

نحوه گزینش علمی داوطلبان عضویت هیئت علمی پژوهشگاه طبق آیین‌نامه استخدامی اعضای هیئت علمی پژوهشگاه است که به تصویب هیئت امنا و تأیید وزیر علوم،‌ تحقیقات، و فناوری خواهد رسید.

ماده 14

نحوه گزینش عمومی داوطلبان عضویت هیئت علمی پژوهشگاه تابع ضوابط و مقررات مصوب «وزارت» و سایر مراجع ذی‌صلاح است.

ماده 15

فضا، امکانات و تجهیزات پژوهشگاه باید مطابق با ضوابط «وزارت» باشد.

ماده 16

پژوهشگاه تابع تمامی قوانین و مقررات مربوط و ضوابط و آئین نامه‌های مصوب « وزارت» و سایر مراجع ذی‌صلاح است.

ماده 17

1. اعتبارات بودجه عمومی؛

2. درآمدهای حاصل از اجرای طرح‌های پژوهشی، ارائه خدمات مشاوره‌ای، برگزاری کارگاه‌ها و دوره‌های آموزشی کوتاه‌مدت و عرضه محصولات علمی (کتاب، مجله، ...)؛

3. کمک‌های دریافتی از وزارت‌خانه و دستگاه‌های مرتبط؛

4. هدایا و کمک‌های دریافتی از اشخاص حقیقی و حقوقی.

ماده 18

سال مالی پژوهشگاه عبارت است از یک سال شمسی که از اول فروردین‌ماه هر سال شروع و به پایان اسفندماه همان سال ختم می‌شود. 

ماده 19

پژوهشگاه در موارد زیر پس از تصویب شورای گسترش آموزش عالی « وزارت» منحل می‌شود:

1. به پیشنهاد وزیر علوم، تحقیقات، و فناوری؛

2. در صورت تخلف از مقررات اساس‌نامه، مصوبات و ضوابط وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری و سایر قوانین و مقررات جاری کشور به تشخیص «وزارت».

ماده 20

در صورت اعلام موافقت اولیه شورای گسترش آموزش عالی «وزارت» با انحلال پژوهشگاه هیئت تصفیه‌ای مرکب از نماینده حقوقی «وزارت» و رئیس یا یکی از معاونان پژوهشگاه تشکیل و با رعایت مقررات قانونی در مدتی که شورای گسترش آموزش عالی تعیین می‌کند امر تصفیه را بر عهده خواهد داشت.

ماده 21

در دوره تصفیه، «وزارت» موظف است:

1. تمامی تعهدات پژوهشگاه را در برابر وزارتخانه‌ها، موسسات دولتی، نهادهای عمومی غیردولتی، بانک‌ها، شهرداری‌ها، سایر اشخاص حقوقی و حقیقی (اعم از اعضای هیئت علمی و کارمندان) انجام دهد یا با توافق صاحبان حق تعهدات پژوهشگاه را رأساً بپذیرد.

2. تمامی امتیازات و اموالی را که از منابع عمومی و دولتی و بانک‌ها و شهرداری‌ها و غیره در اختیار پژوهشگاه قرار گرفته است مسترد نماید یا موافقت صاحبان حق، مبنی بر واگذاری امتیازات و اموال مذکور را به پژوهشگاه ارائه دهد.

ماده 22

پس از احراز اجرای تعهدات مذکور در ماده 21 و حل و فصل امور حقوقی و تصویب نهایی انحلال پژوهشگاه توسط شورای گسترش آموزش عالی «وزارت» ، تادیه کلیه دیون و اعلام ختم تصفیه توسط هیئت تصفیه، باقیمانده دارایی پژوهشگاه به وزارت علوم،تحقیقات، و فناوری منتقل می‌شود.

تبصره: هیئت تصفیه موظف است در مورد فوق صورت مجلسی که به امضای تمامی اعضای هیئت خواهد رسید، تنظیم و یک نسخه از آن را به «وزارت» تسلیم کند.

ماده 23

مواردی که در این اساس‌نامه پیش‌بینی‌نشده است تابع ضوابط و مقررات وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری و سایر مراجع ذی‌ربط است.

ماده 24

هرگونه تغییر در مفاد این اساس‌نامه با تصویب شورای گسترش آموزش عالی و ابلاغ وزیر علوم، تحقیقات، و فناوری امکان‌پذیر است.

ماده 25

این اساس‌نامه مشتمل بر 25 ماده 4 تبصره در تاریخ 1388/08/23 به تصویب شورای گسترش آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری رسید و از تاریخ ابلاغ لازم‌الاجرا و جایگزین اساس‌نامه مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران مصوب مورخ 1370/09/04 شورای گسترش آموزش عالی خواهد شد.