ارزیابی تطبیقی کارایی ساختار فراداده نظام‌های شناسگر دیجیتالی

در سال‌های اخیر، به دلیل مشکلاتی که «یو.آر.ال.» به عنوان شناسگر در محیط دیجیتال در حوزه‌های ثبات و یکتایی با آن‌ها مواجه شد، توجه به نظام‌های شناسگر دیجیتالی به عنوان یک راه‌حل پایدار شناسایی اشیای اطلاعاتی در محیط‌های دیجیتالی در حال افزایش است. تنوع زیاد موجودیت‌های دیجیتال موجب شده است تا نظام‌های شناسگر دیجیتالی، به منظور افزایش سطح دقت و تفکیک‌پذیری شناسایی این موجودیت‌ها در حوزه خود، به سمت ایجاد ساختارهای مدل داده عملیاتی یا به بیان دقیق‌تر ساختارهای فراداده‌ای مبتنی بر مدل‌های مفهومی روی آورند. بر این مبنا، هدف پژوهش حاضر ارزیابی کارایی ساختارهای فراداده نظام‌های شناسگر دیجیتالی است. به منظور دستیابی به این هدف، بر مبنای روش ارزیابی روشنگرانه، فرآیندی شامل دو گام طراحی و اجرا شد. در گام اول اقدام به طراحی چارچوب پایه ارزیابی کارایی ساختار فراداده به روش دلفی شد. چارچوب پایه ارزیابی استخراج شده در این گام شامل 10 شاخص کارایی تشکیل‌دهنده چارچوب ازجمله: سطح تفکیک‌پذیری شناسایی انواع اشیا، وجود انواع فراداده توصیفی، راهبری و ساختاری، استفاده از دیکشنری داده، سطح بالای استاندارسازی و ثبات فراداده، تعامل فراداده، تعادل بین دقت و سادگی فراداده و لزوم شناسایی موجودیت‌های پیوندی در فراداده (ایجاد شبکه‌های پیوندی) است. در گام دوم، با استناد به چارچوب پایه طراحی شده، اقدام به ارزیابی تطبیقی 6 نظام شناسگر دیجیتال مطرح در سطح جهان به روش «تاپسیس» شد. نتایج این ارزیابی نشان داد که نظام «دی.اُ.آی.» از بیشترین کارایی در ساختار فراداده خود برخوردار است، نظام‌های «یو.سی.آی.» و «آ.ر.ک» به ترتیب کارایی نسبتاً کمی در این مؤلفه دارند و نظام‌های «هندل»، «یو.آر.ان.» و «پی.یو.آر.ال.» به علت عدم توجه به ساختارهای فراداده، هیچ انطباقی با چارچوب پایه کارایی این مولفه ندارند. در تحلیل این نتایج نیز مشخص شد که از مهمترین دلایل کارایی بالای نظام «دی.اُ.آی.» در مقایسه با دو نظام دیگر، توجه آن به شاخص‌های فراداده ساختاری در شکل کلی و ایجاد شبکه‌های پیوندی ارجاعات و منابع موجودیت‌های شناسایی‌شده در شکل خاص است. نتایج این پژوهش می‌تواند توسط کاربران و مجریان این نظام‌ها و همچنین پژوهشگران این حوزه مورد استفاده قرار گیرد.