پردازش زبان طبیعی

درباره 

پردازش زبان طبیعی (NLP) استفاده از رایانه برای پردازش زبان گفتاری و نوشتاری است؛ به این معنی که رایانه‌ را قادر سازیم گفتار یا نوشتار تولید شده در قالب و ساختار یک زبان طبیعی را تحلیل و درک نموده یا آن را تولید نماید. زمینه‌های پژوهشی در این آزمایشگاه شامل موارد زیر می‌­شود:

» پردازش گفتار و متن: توسعه نرم‌افزارها برای تبدیل زبان گفتاری به متن و بالعکس، که شامل تشخیص و سنتز گفتار می‌شود.

» ترجمه ماشینی: ایجاد سیستم‌هایی که می‌توانند متن را از یک زبان به زبان دیگر ترجمه کنند، که برای بازیابی اطلاعات بین‌زبانی و ارتباطات چندزبانه ضروری است.

» تحلیل احساسات و تشخیص عواطف: تحلیل متن برای تعیین احساس یا لحن عاطفی، که کاربردهایی در نظارت بر رسانه‌های اجتماعی، تحلیل بازخورد مشتریان و موارد دیگر دارد.

» شناخت موجودیت‌های نام‌دار (NER): شناسایی و طبقه‌بندی اطلاعات کلیدی (مانند نام افراد، سازمان‌ها، مکان‌ها) در متن، که برای استخراج و بازیابی اطلاعات ضروری است.

» خلاصه‌سازی متن و بازیابی اطلاعات: تکنیک‌هایی برای فشرده‌سازی حجم‌های بزرگ متن به خلاصه‌های کوتاه‌تر و در عین حال حفظ اطلاعات اساسی، و سیستم‌هایی برای بازیابی اطلاعات مرتبط از مجموعه‌های داده بزرگ.

» تجزیه و تحلیل نحوی زبان: اطمینان از این که زبان پردازش­‌شده توسط سیستم به قواعد دستوری پایبند است، که برای درک و تولید دقیق زبان اساسی است.

هدف

هدف از راه­‌اندازی آزمایشگاه پردازش زبان طبیعی در ایرانداک، فراهم کردن بستری علمی برای هدفمندتر کردن پژوهش­‌های کاربردی در حوزه زبان­‌شناسی رایانشی است. این آزمایشگاه با برگزاری مدرسه‌­ها، کارگاه‌­ها و سخنرانی­‌های علمی تخصصی و تربیت کارآموزان در حوزه­‌های مختلف زبان­‌شناسی، زبان‌­شناسی رایانشی، زبان‌­شناسی پیکره­ای و ارتباط زبان‌­شناسی و زبان‌­شناسی رایانشی با سایر حوزه­‌های میان­‌رشته‌ای، دانش و تجربیات خود را با جامعه علمی به اشتراک می‌­گذارد. توسعه پیکره­ه‌ای کنونی ایرانداک، ساخت پیکره­‌های متنی تخصصی و عمومی از منابع موجود دیگر در ایرانداک، اضافه‌­کردن برچسب­­‌های گوناگون به پیکره­‌های موجود ایرانداک، ساخت ابزارهای موردنیاز پردازش متون فارسی و ابزارهای کار با پیکره­‌های فارسی و عرضه آن به صورت محصول یا خدمت به جامعه علمی از دیگر اهداف راه‌­اندازی این آزمایشگاه بوده است. در حقیقت، این آزمایشگاه یک مرکز پژوهشی بین‌­رشته‌ای است که هدف آن پل زدن شکاف بین زبان انسانی و درک ماشینی است. با استفاده از تکنیک‌های پیشرفته محاسباتی و دانش زبان‌شناسی، چنین آزمایشگاه‌هایی به توسعه سیستم‌های هوشمندی کمک می‌­کنند که قادر به انجام طیف گسترده‌ای از وظایف مرتبط با زبان هستند.