پیشرفت علمی از کلیدیترین دغدغه کشورها در چند دهه اخیر بوده است. به همین دلیل، نگاه به پیشرفتهای علمی در بالاترین سطوح سیاستگذاری کشورها در سالهای گذشته جدیتر شده است. در ایران نیز بحث پیگری پیشرفتهای علمی، دستکم در یکی دو دهه گذشته بسیار داغ بوده و سیاستگذاران آن را در کانون توجه جای دادهاند. «مرجعیت علمی» از مفاهیمی بوده که در نتیجه توجه به پیشرفتهای علمی و سیاستگذاری در این زمینه پدید آمده و چند سالی است که در محافل خصوصی و عمومی سیاستگذاران و مدیران علم، فناوری، و نوآوری ایران در اولویت است. بسیاری بر این باورند که دستیابی به مرجعیت علمی میتواند ایرانی توانمند بسازد که در عرصههای اقتصادی، اجتماعی، و فرهنگی پیشرو باشد. با این حال، برای دستیابی به این جایگاه، ضمن دانستن وضعیت علمی کنونی کشور، باید زیرساختها و برنامههای لازم در این زمینه را فراهم ساخت. این نوشتار، پس از تبیین مفهوم «مرجعیت علمی»، به بررسی جایگاه کشور در منطقه و جهان میپردازد و سرانجام، راهکارهایی برای دستیابی به مرجعیت علمی مرور خواهد کرد. برای مفهومسازی مرجعیت علمی و راهکارهای دستیابی به آن به آثار علمی منتشرشده و اسناد سیاستی توجه شده است. بررسی جایگاه کشور در منطقه و جهان نیز بر پایه دادههای منتشرشده در پایگاهها و نهادهای ملی و جهانی انجام شده است. این اثر میتواند در فهم عمیقتر «مرجعیت علمی» به سیاستگذاران و مدیران علم، فناوری، و نوآوری و دیگر نقشآفرینان در این زمینه یاری رساند و کارهای لازم برای پیگیری این روند را روشن سازد.
نبوی، مجید، و بهروز رسولی. 1399. به سوی مرجعیت علمی: دانستهها و بایستهها. مقاله ارائه شده در بیانیه گام دوم انقلاب و جهان اسلام: ایران پیشرو در جهانِ پیش رو، قم.
