متناسبسازی نظریههای علوم اجتماعی با فضای بسترهای رسانه اجتماعی موجب ارائه تحلیلهایی دقیقتر برای درک چرایی و چگونگی تغییر رفتار کاربران بسترهای رسانه اجتماعی میشود. هدف پژوهش حاضر، استخراج الگوهای موجود در محتوای تولید شده توسط کاربران توییتر بود که برای تحقق آن از نظریه تمرکز نظارتی بهره برده شده است. این پژوهش از روشهای متنکاوی استفاده کرده و جامعه آماری آن، شامل متنهای انتشاریافته در توییتر طی بازه زمانی تیرماه 1399 تا تیرماه 1400 بوده است. دادههای مورد استفاده در این پژوهش با تمرکز بر کلیدواژههای مرتبط با موضوع حجاب گردآوری شده است. دادههای استخراجشده، تعداد 33192 توییت بود که پس از پاکسازی، 1967 توییت نمونه بر مبنای نظریه تمرکز نظارتی برچسبگذاری شد. در این پژوهش، توییتهای نمونه با توجه به پیشفرض مثبت یا منفی، به دو دسته توییتهای پیشبردی و اجتنابی دستهبندی شدند. بر این اساس، تعداد 815 توییت پیشبردی و 1152 توییت اجتنابی شناسایی شد. سپس توییتهای پیشبردی در دو دسته توییتهای برخورداری و محرومیتی و توییتهای اجتنابی در دو دسته توییتهای گریزی و مواجهای دستهبندی و الگوسازی شدند. در ادامه، برای تشخیص گفتمانهای موجود در حوزه حجاب در توییتر، با استفاده از روشهای متنکاوی، مدلسازی انجام گرفت. چهار گفتمان برخورداری، محرومیت، گریز و مواجهه، در توییتهای بررسیشده تشخیص داده شد که نشان از تکرار بالای کدها در الگوی مواجهه دارد. از این تکرار بالای کدها میتوان انسجام معنایی در الگوی مواجهه در توییتر و سپس جامعه را استدلال کرد. انسجام معنایی، جهتدهی به افکار عمومی را تسهیل میکند و انسجام رویکردی نیز بسیج عمومی برای تحولخواهی در موضوعات فرهنگی را ایجاد خواهد کرد.
ربیعی، لیلا، سمیه لبافی، زینب رجبی، مجتبی مازوچی، و پدرام جاهدی. 1401. تشخیص گفتمان در بستر توییتر با کاربست نظریه تمرکز نظارتی؛ روشهای متنکاوی. فرهنگ در دانشگاه اسلامی 12 (42): 33-54.
