زمینه: نقش داوری و همترازخوانی در اخلاق پژوهش و نشر بسیار ممتاز و حیاتی بوده و دگرگونیهایی در طی سالیان دراز بر این بخش مهم از ارتباط علمی رخ داده است. با وجود گوناگونی در داوریهای علمی و انتقادها و چالشهایی که به شیوه اجرا و ماهیت آن وارد شده، اما همچنان به عنوان یک هنجار اجتماعی در جامعه علمی پذیرفته شده است. پژوهش حاضر مروری است بر انتقادها و چالشهایی که توسط پژوهشگران به این رویکرد علمی مطرح شده است.
نتیجهگیری: این انتفادها از نقص در کارکرد و روند اجرا گرفته تا جنبههایی همچون شخصیپنداری همترازخوانی، تأثیر منفی آشکار و یا پنهان بودن هویت، امکان سوءاستفاده، نبود داور مناسب و آموزش دیده، وجود انواع سوگیری و برخورد منافع در داوری را در برمیگیرد که اخلاقی بودن داوری را با پرسشهایی جدی روبرو کرده است. مروری کلی بر این انتقادها در کنار آشنایی با مؤلفههای مهم داوری اخلاقی میتواند به بهبود این فرآیند علمی یاری رساند.
رجبعلی بگلو، رضا، علیرضا ثقهالاسلامی، زهرا رجبعلی بگلو، و نادیا حاجیعزیزی. 1401. فرآیند همترازخوانی و چالشهای اخلاقی آن: آیا میتوان به داوری اخلاقی امیدوار بود؟. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری 17 (2): 16-21.
