هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و طبقهبندی روشهای ایجاد هستیشناسی و ویژگیها و شاخصهای مورد توجه در این روشها بر مبنای مطالعات صورت گرفته در این حوزه انجام شده است.
روش: به منظور تحقق اهداف مورد نظر، پژوهش پیش رو برای نخستین بار با استفاده از روش فراترکیب به بررسی نظاممند و تحلیل پژوهشهای انجام شده در حوزه روشهای طراحی و ساخت هستیشناسی پرداخت. بر همین اساس 59 منبع (مقالات پژوهشی و مقالات کنفرانسها و پایاننامه) از میان منابع موجود جستوجو شده، برگزیده و تحلیل شدند. به منظور اعتبارسنجی نتایج از ضریب توافق خبرگی کاپا استفاده شد. سپس بر اساس نتایج حاصل از آن اقدام به ارائه چارچوبی شامل طبقهبندی روشها و ویژگیها و مفاهیم مورد توجه در هر یک از منابع مورد بررسی نمود.
یافتهها: در نتیجه تحلیل مطالعات 64 مولفه (حاصل از 140 کد اولیه)، 43 مفهوم و 10 مقوله اصلی حاصل شد.
اصالت: ویژگیها و شاخصهای حاصل شده، چارچوبی عمومی برای طراحی و ساخت هستیشناسی مبتنی بر پژوهشهای صورت گرفته ارائه میدهد و علاوه بر آن با ارائه شمایی از پژوهشهایی که تاکنون در این حوزه صورت گرفته، پژوهشگران حوزه طراحی و ساخت هستیشناسی را تا حد زیادی از جستوجو، مطالعه و تحلیل منابع متعدد و پراکنده بینیاز میگرداند. بدین صورت که با ارائه ویژگیها و نقاط اصلی این روشها کار انتخاب روشهای ساخت هستیشناسی متناسب با ملزومات حوزه مورد نظر برای سازندگان آن تسهیل شود.
هماوندی، هدی، فاطمه فهیمنیا، مریم ناخدا، و ملوکالسادات حسینی بهشتی. 1399. مطالعه روشهای ایجاد هستیشناسی: شناسایی مولفهها و ویژگیها بر مبنای تحلیل پژوهشهای انجام شده. تحقیقات کتابداری و اطلاعرسانی دانشگاهی 54 (1): 13-39.
