به اعتقاد بسیاری از صاحب نظران، استفاده از اصطلاحنامهها به عنوان دانش پایه و مبنایی در تعیین روابط سلسله مراتبی برای ساخت هستیشناسی بسیار موثر خواهد بود. هدف اصلی این پژوهش ارائه یک هستیشناسی جهت تبیین درست روابط، ویژگیها و مفاهیم موجود در ادبیات کودک و نوجوان در ایران و دسترسپذیری هرچه بهتر متون مرتبط با ادبیات کودک و نوجوان بوده است. در این پژوهش «اصطلاحنامه کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان (اصکا)» که جامعترین اصطلاحنامه در زمینه کودک و نوجوان است، به عنوان نقطه شروع ساخت هستیشناسی استفاده شد. این پژوهش بهروش «متآنتولوژی» که روش قابل قبول و پیشنهادشده از سوی متخصصان این حوزه است، در یازده مرحله انجام شد. ابزار مورد استفاده نرمافزار «پروتژه» (نسخه 5/5) بود. یافتهها نشان داد که این حوزه دارای 11 رده اصلی (آموزش و پرورش، ادبیات، ارتباطات، جامعهشناسی، دانششناسی و علم اطلاعات، دین، روانشناسی، زبانشناسی، فلسفه، فناوری و علوم تجربی، و هنر و فرهنگ) است. گسترده بودن تعداد ردههای اصلی مربوط به حوزه ادبیات کودکان و نوجوانان را میتوان چنین برداشت کرد که هدف اصلی ادبیات کودک و نوجوان تنها سرگرم کردن نیست، بلکه هدف، آموزش و پرورش و آشناسازی آنها با مسائل مختلف زندگی را نیز در پی دارد. سرانجام، 29 رابطه نوع شی و 23 رابطه نوع داده و پنج رابطه تفسیری برای اصطلاحات تعریف شد. همچنین 950 نمونه یا مثال به هستیشناسی اضافه شد. به جهت زیاد بودن آثار ادبی در گروه کودکان و نوجوانان نمونههای زیادی برای هر یک از کلاسها قابل ذکر بود که این موضوع از جمله نقاط قوت این هستیشناسی به حساب میآید. این هستیشناسی با برخورداری از مجموعه کاملی از اصطلاحات و مفاهیم و روابط معنایی که با نمونههای مختلف برای هر یک از انواع ادبی همراه شده است، برای نویسندگان، کتابداران و سایر فعالان در حوزه ادبیات کودکان و نوجوانان بسیار کارآمد و سودمند خواهد بود.
مشتاق، شادی، و ملوکالسادات حسینی بهشتی. 1403. طراحی یک هستیشناسی برای ادبیات کودکان و نوجوانان بر مبنای اصطلاحنامه کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان (اصکا). پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 39(4 ): 1307-1336.
