علیرغم اهمیت رمزگردانی زبانی به عنوان یک رفتار زبانی رایج در میان دوزبانهها، هنوز دلایل این رفتار در کلاسهای درس مناطق دوزبانه ترکی آذری ـ فارسی مطالعه نشده است. این پژوهش مطالعهای است در این حوزه بدین منظور ابتدا دادههای مرتبط با رمزگردانی ۴ نفر از معلمان ابتدایی در تعامل با دانش آموزان در طول ۱۲ جلسه ۴۵ دقیقهای از طریق ضبط و یادداشتبرداری، جمعآوری شد و سپس با بررسی دادهها، ۹ دلیل یا نقش آموزشی و تربیتی برای رمزگردانی معلمان دوزبانه ترکی آذریـ فارسی در کلاسهای درس مشخص گردید. در ادامه اهمیت هر یک از نقشهای رمزگردانی نهگانه و موافقت و عدم موافقت با رمزگردانی زبانی در کلاس درس در قالب پرسشنامهای از ۳۰۵ نفر از معلمان ابتدایی مناطق مختلف آموزش و پرورش استان اردبیل مورد پرسش قرار گرفت و به ترتیب بر اساس آزمون فریدمن و آزمون غیر پارامتریک خی دو مورد تحلیل قرار گرفت. یافتهها، حاکی از آن بود که اکثریت معلمان با رمزگردانی زبانی در کلاس درس موافقند و در نظر آنها، ترجمه و تکرار پراهمیتترین و بلد نبودن معادل فارسی یک مفهوم کماهمیتترین نقش را در رمزگردانی زبانی دارد. نتایج تحقیق نشان داد که نقشهای آموزشی و تربیتی رمزگردانی معلمان دوزبانه ترکی آذریـ فارسی در راستای تحقق اهداف والای نظام آموزش و پرورش است و معلمان از رمزگردانی زبانی برای برآورده ساختن نیازهای دانشآموزان خود استفاده میکنند. هرچند نقشهای مختلف رمزگردانی، به کارگیری آن را در کلاسهای درس توجیه مینماید اما لازم است استفاده از آن به برخی فعالیتهای کلاسی (مانند فعالیتهای غیر رسمی) محدود شود.
حیدری، عبدالحسین، سید مهدی سمائی، لطیف عطاری، و افسر روحی. 1392. دلایل رمزگردانی زبانی معلمان در کلاسهای ابتدایی مناطق دو زبانه ترکی آذری- فارسی. فصلنامه نوآوریهای آموزشی 12 (3): 110-124.
