دگرسنجه‌ها برای متخصصان اطلاعات گذشته، حال، آینده

همزمان با گسترش استفاده از رسانه‌های اجتماعی در میان پژوهشگران و همچنین به دلیل ایرادات وارده به شاخص‌های سنجش تاثیر پژوهشی مبتنی بر استناد، ایده بهره‌گیری از شاخص‌های مبتنی بر رسانه‌های اجتماعی در مطالعات سنجشی در سال 2010 مطرح شد. شاخص‌های مبتنی بر رسانه‌های اجتماعی، شاخص‌های تکمیلی، جایگزین یا دگرسنجه‌ها میزان حضور، انتشار و تاثیرگذاری بروندادهای پژوهشی در محیط رسانه‌های اجتماعی را مورد مطالعه قرار می‌دهند. دگرسنجه‌ها قادرند: برخی از جنبه‌های پنهان قبلی فرایند پژوهش را آشکار نمایند، اطلاعات به‌ موقع درباره تاثیر پژوهش را فراهم نمایند، تاثیر طیف گسترده‌تری از تولیدات علمی را منعکس نمایند، تاثیر بر مخاطبان مختلف را نشان دهند، و دیدگاه دقیق‌تری از اینکه تاثیر چیست و چگونه باید و می‌‌تواند اندازه‌گیری شود را ارائه کنند.

اثر حاضر ترجمه‌ای است از کتاب «Altmetrics for Information Professionals: Past, Present and Future» که توسط «کیم هولمبرگ» پژوهشگر فنلاندی و به همت انتشارات الزویر در سال 2016 به چاپ رسیده است. این کتاب در سه فصل تحت عناوین گذشته، حل و آینده به معرفی دگرسنجه‌‌ها و آموزش چگونگی استفاده از آنها به متخصصان اطلاعات در کتابخانه‌های دانشگاهی و دیگر سازمان‌ها و موسسات مسئول ارزیابی پژوهشی و سیاست علمی و نیز به دانشجویان و پژوهشگران علاقمند به این حوزه‌ها می‌پردازد. برخی ایده‌های کلیدی و نوآوری‌ها در پژوهش‌های پیشین و جاری مرتبط با دگرسنجه‌‌ها و نیز پیش‌بینی روندهای احتمالی پژوهش‌های مشابه در آینده را ارائه می‌کند، و نیز با توجه به مشکلات و نقاط ضعف کتاب‌سنجی‌ها در ارزیابی پژوهش، توانایی‌های دگرسنجه‌ها در حل مشکلات فوق را مورد بحث و بررسی تحلیلی قرار می‌دهد.