خدمات اطلاعاتی مبتنی بر فناوری تلفن همراه در کتابخانه‌های عمومی

این پژوهش با هدف شناسایی انواع خدمات مبتنی بر تلفن همراه در کتابخانه‌های عمومی و بررسی میزان علاقه‌مندی دانشجویان کارشناسی‌ارشد، به ارائه خدمات مذکور است. پژوهش حاضر که به‌ صورت پیمایشی انجام شده است، به‌ لحاظ هدف، از نوع کاربردی و به‌ لحاظ ماهیت، از نوع توصیفی و تحلیلی است. این پژوهش در دو مرحله اجرا شده است. مرحه اول، ب ه‌صورت کیفی و با ابزار مصاحبه و مرحله دوم، به‌ صورت کمی و با ابزار پرسش‌نامه انجام گرفت. جامعه آماری این پژوهش، دو دسته هستند: دسته اول، اعضای هیئت‌علمی علم اطلاعات و دانش‌شناسی و متخصصان حوزه فناوری اطلاعات و دسته دوم، دانشجویان کارشناسی ‌ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان بوده است. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش، مصاحبه و پرسش‌نامه محقق ساخته است. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از آزمون‌های مختلف توصیفی و آزمون‌های آمار استنباطی شامل لوین، T مستقل، توکی و آنوا استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که تلفن‌های همراه، قابلیت‌های متعددی در ارائۀ خدمات در کتابخانه‌های عمومی دارند. این خدمات در سه بخش «خدمات اطلاعاتی از راه دور»، «برنامه‌های کاربردی» و «شبکه‌های اجتماعی» تقسیم‌بندی شدند. کاربران با میانگین 46/4، تمایل زیادی به دریافت خدمات اطلاعاتی از راه دور، از طریق پیامک داشتند و از میان این خدمات، اطلاع از خریداری شدن منابع محبوب و جدیدترین کتاب‌های کتابخانه، به‌ ترتیب با 55/4 و 54/4 بیشترین میانگین را داشتند. برنامه‌های کاربردی با میانگین 96/3 نیز با استقبال زیاد کاربران مواجه شد و دریافت کتاب‌های الکترونیکی از این طریق با مقدار 57/4 بیشترین میانگین را به خود اختصاص داد. یافته‌ها بیانگر تمایل کاربران به فناوری شبکه‌های اجتماعی با میانگین 02/4 است و از میان مؤلفه‌های آن، دریافت لینک دانلود کتاب‌های الکترونیکی و ... نیز با مقدار 5/4، بیشترین میانگین را به خود اختصاص داد. نتایج حاکی از آن است که بین میزان علاقه‌مندی دانشجویان کارشناسی‌ ارشد به فناوری‌های تلفن همراه و هر یک از متغیرهای جنسیت و میزان مراجعه به کتابخانه، تفاوت معناداری وجود دارد؛ اما به‌لحاظ علت مراجعه کاربران تفاوت معناداری مشاهده نمی‌شود. پیشنهاد می‌شود که کتابخانه‌های عمومی، سیاست‌های خود را در این زمینه تغییر دهند و تنوع و میزان خدمات خود را با استفاده از فناوری‌های نوین تلفن همراه ارتقا دهند. با عنایت به نتایج پژوهش، می‌توان در زمینه راه‌اندازی و بهره‌گیری از این فناوری‌ها، در کتابخانه‌های عمومی سود جست.