امروزه، به تحقیق، علاوه بر فعالیتی فردی و جذاب به عنوان ابزار و اهرمی برای رفاه، رشد اقتصادی و ثروت جوامع نگاه میشود .این موضوع و برخی عوامل دیگر منجر به آن شده که موضوع تجاریسازی دستاوردهای تحقیقاتی به شدت از سوی محافل دانشگاهی و تحقیقاتی مختلف مورد توجه قرار گیرد. البته در این راه، عوامل تاثیرگذار و همچنین چالشهایی وجود دارد. تحقیقات بسیاری مسئله تجاریسازی را بررسی نمودهاند اما متاسفانه اکثر این تحقیقات حوزه علوم پایه و فنی- مهندسی را پوشش دادهاند. در همین راستا، تحقیق حاضر ضمن بررسی موانع و پیشرانهای تجاریسازی حوزه فنی- مهندسی، این موضوعات را در حوزه علوم انسانی نیز بررسی و کاوش مینماید و امکان مقایسه و تحلیل میان موانع و پیشرانهای حوزه فنی- مهندسی و علوم انسانی را فراهم میآورد. روش تحقیق حاضر کیفی میباشد که در سه مرحله مطالعات کتابخانهای، دو دور دلفی و تئوری دادهبنیاد انجام گرفته است. در مرحله اول، با مرور و بررسی تطبیقی مطالعات پیشین موانع و پیشرانهای تجاریسازی نتایج تحقیقات شناسایی شدند. سپس با استفاده از روش دلفی و مراجعه به خبرگان علوم انسانی و فنی- مهندسی در طی ۲ دور، ضرورت هر یک از موانع و پیشرانهای تجاریسازی بررسی و موارد دیگری نیز به تفکیک دو حوزه مذکور شناسایی شد. ابزار گردآوری اطلاعات در مرحله دلفی پرسشنامه و مراجعه به ۱۵ نفر از خبرگان دانشگاهی و پژوهشی و آشنا با مفاهیم تجاریسازی در هر یک از حوزههای فنی- مهندسی و علوم انسانی بوده است. انتخاب اعضا، از طریق نمونهگیری غیر احتمالی هدفدار و قضاوتی انجام شده است. در مرحله سوم، تلاش شده است تا با روش تئوری دادهبنیاد و استفاده از چکلیستهای نهایی موانع و پیشرانهای تجاریسازی که از مرحله دلفی استخراج شدند، به تفکیک دو حوزه علوم انسانی و فنی- مهندسی چارچوبهایی مفهومی برای موانع و پیشرانهای تجاریسازی ارائه گردد. نتایج مقایسه این چارچوبها حاکی از وجود تفاوتهایی میان پیشرانها و موانع تجاریسازی پژوهش در دو حوزه فنی- مهندسی و علوم انسانی است.
نامداریان، لیلا. 1395. ارائه چارچوبی برای تجاریسازی پژوهش در مراکز پژوهشی. تهران: پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران.
