مؤسسات علمی به طور مکرر بر این مسئله تاکید دارند که باید استراتژیهایی جهت کاهش سرقت علمی در میان دانشجویان و محققان خود بکارگیرند. هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی و شناسایی مصداقهای سوء رفتار علمی میان کشورهای توسعهیافته و درحال توسعه است. پژوهش حاضر به روش مرور سیستماتیک انجام شد. مراحل این پژوهش طبق استاندارد کوکران در هشت گام: انتخاب موضوع، تعیین معیارهای ورود و خروج، تعیین استراتژی جستجو با استفاده از ابزارهای موجود در پایگاه اطلاعاتی و کلیدواژههای مرتبط استاندارد، تعیین مکان مطالعه) در پژوهش حاضر مناسبترین پایگاههای اطلاعاتی موجود شامل اسکوپوس، وبآوساینس و پاپمد بود. انتخاب مطالعات (مطالعه چکیده 3727 مقاله)، ارزیابی کیفیت (انتخاب 62 مقاله)، استخراج دادهها، تحلیل و ارائه نتایج انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد که مصادیق سرقت علمی در کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه متفاوت است. در کشورهای توسعهیافته بیشتر مصادیق شامل تقلب درتکالیف کالسی و تقلب در جلسه امتحان است که از مصادیق بدرفتاری دانشگاهی است و کمتر مصداق سرقت علمی محسوب میشود و در کشورهای در حال توسعه بیشتر مصادیق مرتبط با سرقت علمی خصوصا مصادیق کپی کردن نادرست و استناد نادرست و پارافریز کردن نادرست است و همچنین همکاریهای غیرمجاز مانند سایهنویسی و تبانی است. نکته قابل توجه این است که در هردوی کشورهای دستکاری (جعل و تحریف) اطلاعات در بین دانشجویان دانشگاه در کمترین میزان مصادیق است. به نظر میرسد برنامهریزی جهت کاهش مصادیق سرقت علمی با تأکید بر مصداقهای به دست آمده در هر دسته از کشورها جهت کاهش و پیشگیری از این موضع میتواند مفید و موثر باشد. نکته مهم در این زمینه وجود قوانین و مقررات مبارزه با سرقت علمی و آموزشهای پیشگیری از آن در کشورهای توسعه یافته بود و میزان آشنایی و آگاهی دانشجویان با قوانین و مقررات مورد بررسی پژوهشهای بسیاری قرار گرفته بود، لیکن در کشورهای در حال توسعه در مرحله تدوین قوانین و مقررات هستند و در مرحله آغاز آموزشهای جلوگیری از سرقت علمی می باشند.
پورنقی، رویا. 1399. بررسی سوء رفتار علمی میان کشورهای توسعهیافته و درحال توسعه: مطالعه مرور سیستماتیک. مقاله ارائه شده در دومین کنفرانس ملی علوم انسانی و توسعه، شیراز.
