طراحی چارچوب حکمرانی داده در مراکز تبادل داده ملی (مورد مطالعه: وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری)

هدف: این پژوهش به دنبال ارائه چارچوبی برای حکمرانی داده در مراکز تبادل داده ملی با هدف افزایش تعامل‌‎پذیری میان سازمانی است.

روش‌‎شناسی: این پژوهش از نوع کیفی و روش آن، نظریه داده‌‎بنیاد است. با مستندسازی مصاحبه‎‌های نیمه‌‎ساخت یافته با خبرگان و نیز از طریق مشاهدات محقق، بیش از 200 عبارت حاصله، در قالب 347 مفهوم با تکرار و 95 مفهوم بدون تکرار برچسب‌گذاری و سپس با کدگذاری باز (57 زیرمولفه)، کدگذاری نظری (15 مولفه) و پدیدایی نظریه، چارچوب حکمرانی داده مراکز تبادل داده ملی به دست آمده و به منظور اطمینان از‎ روایی و پایایی نتایج، از بازنگری توسط شرکت‎کنندگان، روش سه سویه‌سازی و نیز روش دلفی استفاده شده است.

یافته‌ها: چارچوب حکمرانی داده در مرکز تبادل داده شامل پانزده مولفه به دست آمده که در سه دسته: «مولفه‌های اصلی حکمرانی»، «مولفه‌های اصلی در کسب‌‎وکار مراکز تبادل داده» و «مولفه‌های پشتیبان در کسب‌وکار مراکز تبادل داده» گروه‎‌ندی شده‌‎اند. برخی از این مولفه‌ها عبارتند از: «نهاد (نقش‌ها، مسئولیت‎‌ها و حقوق)»، «استانداردها و سیاست‎‌ها»، «مدیریت تغییرات».

نتیجه‎‌گیری: بر اساس نتایج این پژوهش، «نقش‎‌ها، مسئولیت‎‌ها و حقوق»، «استانداردها و سیاست‎‌ها» و «پایش و ممیزی» از مولفه‌های اصلی چارچوب حکمرانی داده در مراکز تبادل داده است. همچنین «همکاری ذی‎نفعان» و «تجاری‎‌سازی» نیز آن را از سایر چارچوب‌‎های حکمرانی داده متمایز می‌کند.